Hersenaandoeningen, waaronder hersentumoren en neurodegeneratieve ziekten zoals Alzheimer, Parkinson, ALS en Huntington, hebben aanzienlijke gevolgen voor patiënten, hun naasten en de samenleving. De behandeling hiervan is vaak zeer ingrijpend; voor neurodegeneratieve ziekten blijft die veelal beperkt tot symptoombestrijding en is genezing helaas nog niet mogelijk. Bij het ontwikkelen van medicijnen voor hersenaandoeningen vormt de bloed-hersenbarrière een uitdaging. Deze selectieve barrière wordt gevormd door unieke cellen die de haarvaten in de hersenen bekleden en werkt als een beschermend filter. Hierdoor wordt voorkomen dat schadelijke stoffen in het bloed de hersenen binnendringen. In bijna alle gevallen worden ook de medicijnen tegengehouden, wat effectieve behandeling van hersenziekten bemoeilijkt.
Microbelletjes en ‘focused ultrasound’
Er is daarom behoefte aan een methode voor het tijdelijk openen van de bloed-hersenbarrière om medicijnen beter te kunnen toedienen aan de hersenen. Een oplossing ligt in het gebruik van microbelletjes in combinatie met gericht ultrageluid (focused ultrasound). De microbelletjes, die meer dan 100 keer kleiner zijn dan een haar, worden intraveneus in de bloedbaan gebracht. In de bloedvaten van de hersenen worden ze lokaal geactiveerd door de focused ultrasound en gaan ze trillen. De bloed-hersenbarrière wordt op die manier tijdelijk opengezet, waardoor medicijnen op de juiste plek in de hersenen terecht kunnen komen.
Gecontroleerd en veilig
Eerste klinische studies met bestaande microbelletjes hebben al aangetoond dat deze techniek haalbaar en veilig is bij patiënten met hersentumoren en neurodegeneratieve ziekten. De volgende stap is onderzoek naar de klinische uitkomst en de impact op de levensverwachting van patiënten. Ook worden er al methoden ingezet voor het inbrengen van microbelletjes, maar er is behoefte om dit op een gestandaardiseerde en gecontroleerde manier te kunnen doen, zegt Peter Frinking, managing director en chief scientific officer van Curix. Het bedrijf ontwikkelt een prototype injectorsysteem dat nieuwe microbelletjes maakt en deze gecontroleerd in de bloedbaan brengt. “Ons systeem is uniek en produceert microbelletjes die allemaal hetzelfde reageren op de focused ultrasound. Hun gedrag is daardoor beter voorspelbaar en dat maakt gecontroleerde en veilige toediening van de medicijnen mogelijk. Dit eerste prototype microbel-injectorsysteem is al met goed gevolg getest in een laboratoriumomgeving.”
Kinderoncologie
In de kinderoncologie kan de technologie in de toekomst uitzicht bieden op verbeterde behandeling van kinderen met hersenkanker. Na leukemie is dit de meest voorkomende vorm van kinderkanker. Jaarlijks krijgen in Nederland ongeveer 120 kinderen de diagnose hersenkanker. Voor sommige vormen, zoals hersenstamkanker, zijn de overlevingskansen erg laag. In 2023 is Curix daarom het samenwerkingsproject FUMES gestart met de onderzoeksgroep van Dannis van Vuurden, kinderoncoloog verbonden aan het Prinses Máxima Centrum voor kinderoncologie. Frinking: “Onze technologie wordt ingezet bij pre-klinisch onderzoek van het Prinses Máxima Centrum naar het gebruik van focused ultrasound voor de behandeling van hersenstamkanker bij kinderen. Dit project wordt mede mogelijk gemaakt door Stichting Kinderen Kankervrij (KiKa) met steun uit een subsidie van Health~Holland. Samen met zusterbedrijf Sync Biosystems, ook onderdeel van de Demcon group, kijken we hoe de juiste medicijnen voor de behandeling van kanker beter door de hersenen worden opgenomen na het tijdelijk openzetten van de bloed-hersenbarrière.”
Proefdiervrij
In Europees verband werkt Curix samen met verschillende partners in het subsidieproject UNLOOC. Dit project moet laten zien hoe organ-on-chip-technologie kan bijdragen aan de ontwikkeling van betere therapieën, zonder dat daar dierproeven voor nodig zijn. Binnen dit project wordt een speciale versie van het injectorsysteem gekoppeld aan een organ-on-chip-model van de bloed-hersenbarrière. Frinking: “Hiermee kunnen we onze technologie testen en protocollen voor het toedienen van medicijnen optimaliseren – proefdiervrij. Ook draagt het bij aan versnelling van de ontwikkeling van nieuwe medicijnen voor hersenziekten.”
Deelname
Het vervolg op het laboratoriumonderzoek zijn uiteindelijk de testen op patiënten. Curix werkt nu aan de doorontwikkeling van zijn prototype tot een injectorsysteem dat geschikt is voor de eerste klinische studies. “Met de deelname van Twinning Participaties, dat in Oost-Nederland innovatieve digitale technologie-initiatieven ondersteunt, kunnen wij nu een volgende stap zetten in de ontwikkeling van onze technologie”, zegt Frinking. “Uiteindelijk hopen we dat ons systeem kan worden ingezet voor verbeterde en vroegtijdige behandeling van hersenziekten, in sommige gevallen nog voordat de symptomen zichtbaar zijn, zoals bij de ziekte van Alzheimer.”
Naar de kliniek
Curix krijgt bij de ontwikkeling steun van Demcon life sciences & health. “Demcon heeft alle benodigde expertise in huis voor de ontwikkeling van een klinisch toepasbaar systeem”, vertelt Michiel Jannink, vice president van Demcon life sciences & health. “Wij gaan technologische uitdagingen aan om oplossingen voor maatschappelijke problemen te ontwikkelen. Daarvoor werken we veel samen met onderzoeksinstellingen en bedrijven. De deelname van Twinning Participaties stelt ons in staat om het microbel-injectorsysteem van Curix naar de kliniek te brengen.”
Grote maatschappelijke impact
Voor Twinning Participaties is Curix een uitstekend voorbeeld van de digitale innovaties waarin het wil investeren, zegt bestuurder Jaap Spoorenberg. “De technologie van Curix heeft duidelijk klinische relevantie; ze heeft de potentie om medicijnen tegen hersenaandoeningen veel doeltreffender te laten werken. Daarmee heeft Curix een grote maatschappelijke impact en genereert het wetenschappelijke kennis, waar ook onderzoekers en farmaceuten van profiteren. Zo versterkt Curix de innovatiekracht van Nederland.”
Over Curix
Curix ontwikkelt baanbrekende technologie voor de behandeling van hersenziekten. Curix’ missie is het verbeteren van behandelingen voor levensbedreigende en slopende neurologische aandoeningen – waaronder hersentumoren zoals glioblastoom en neurodegeneratieve ziekten zoals Alzheimer, Parkinson, ALS en Huntington – door middel van het tijdelijk openen van de bloed-hersenbarrière met behulp van microbellen en focused ultrasound. Curix is een own product company binnen de Demcon group.
Lees meer over Curix: https://curix-health.com/
Over Twinning Participaties
Twinning Participaties is voortgekomen uit de Stichting TReNT, die in Oost-Nederland in twintig jaar een glasvezelnetwerk opbouwde. Met de opbrengst van de verkoop van het netwerk in 2020 aan netbeheerder Alliander investeert Twinning Participaties in innovatieve digitale technologie-initiatieven in Gelderland en Overijssel.